چهارشنبه هشتم شهریور 1385
روش گزارش ومصاحبه
شيوه ي تهيه ي يك گزارش خوب
درزندگي روزمره همه ي ما ممكن است،درجايگاه مصاحبه گريامصاحبه شونده ايستاده باشيم،هريك از اين دوبخش داشتن و يژگيهايي رابراي فرد دربردارد.ثبات راي،اعتمادبه نفس،درك مطلب وبازتاب درست مطلب به گوينده،ارتباط غير كلامي ،تسلط برزبان واستفاده ي درست از آن دربرقراري ارتباط مشخصاتي است ،كه مصاحبه گريا مخاطب او بايد داشته باشد.درتعريف مصاحبه ميتوان چنين گفت:
"مصاحبه، يك ارتباط طراحي شده،هدفدار،رودررو ونيازمند به تصميم گيري است."
اهداف مصاحبه :
1- مصاحبه براي گرد آوري اطلاعات: هدف ازاين مصاحبه گرد آوري اطلاعات ،اخبار،يا عقايد درباره ي يك موض وع يا يك شخص است.
2- مصاحبه براي ارزشيابي: دراين گونه مصاحبه معمولا شخصي كه داراي موقعيت شغلي بالاتري است،براي مقام پايين ترازخود پرسشهايي را مطرح مي كند،تاازپاسخهاي دريافت شده،به موارد مرتبط با كار پي ببرد.
3- مصاحبه ي اقناعي : دراينجا مصاحبه گر قصددارد،نظر عقيده،رفتارويا برخوردمصاحبه شوندرا نسبت به موضوعي تغيير دهد.
4- مصاحبه براي راهنمايي و مشاوره: درچنين مصاحبه هايي معمولامصاحبه گرازديد روانشناختي شخص آگاهي است،وقصددرادباارايه ي پرسشهاودريافت واكنشها،شخص مصاحبه شونده را راهنمايي كند،وبه هدف خودبرسد.
5- مصاحبه ي توديعي: اين مصاحبه معمولاهنگامي انجام مي شود،كه كارمندي قصد خروج ازسازماني رادارد؛دراين مصاحبه كوشش ميشود،علتهاي گوناگون عدم مطابقت وعلل اختلاف ميان كارمندوكارفرمايافته شود.
6- مصاحيه ي استخدامي: مصاحبه براي استخدام يا پذيرش ،كاربردي ترين ومعمولترين گونه ي مصاحبه است،ك هركس به احتمال فراوان درزندگي درآن شركت مي كند.
7- مصاحبه ي مطبوعاتي: "بينگام"و"مور"هدفهاي عمومي مصاحبه رادرسه مقوله ي زيرخلاصه كرده اند.
الف) گردآوري اطلاعات ب) آگاهي دادن پ)تحريك وبرانگيختن
مصاحبه درصفحه ي گزارش متنوعتروگسترده ترازمصاحبه درديگرصفحات مطبوعات مي باشد.
مصاحبه اي كه درصفحه ي سياسي،اقتصادي،اجتماعي،آموزشي،ورزشي وهنري مي آيد،معمولاشامل چند پرسش وبدنبال آن پاسخهاي كوتاه وبلندطرف مصاحبه مي شود.
گزارشگر ميتواند،ابتكار و خلاقيت خود رادرمصاحبه وآرايش وپيرايش محتواي مصاحبه اعمال كند.زيرا ماهيت گزارش،خلاقيت طلب ونوگراست،ضمن آنكه ممكن است درهم شكننده ي قالبهاي گذشته وكهنه نيز باشد.
مصاحبه درگزارش نيزباتوجه به تعريفي كه ازگزارش مي شود،مفهوم پيدامي كند.
گزارش (رپرتاژ)چيست ؟بيان توصيفي وتصويري يك واقعه ياموضوع است،به بيان ديگرگزارش تلفيقي ازخبرو تحقيق است،بعلاوه بازسازي هنرمندانه ي صحنه ها،موضوعات،حوادث،وواقعيات مهم زندگي اجتماعي"
تعريف ديگري كه ميتوان براي گزارش مطبوعاتي آورد اين است:" آميختن هنرمندانه ي خبر،داستان، مصاحبه،وتحقيق است،كه گزارشگرموضوع يا پديده اي ويژه رازير ذره بين توصيف گرانه وتحليل گرانه خود قرارمي دهد."
بنابراين مصاحبه بخش عمده اي از يك گزارش مطبوعاتي است،كه ضمن آنكه ميتواند مستقلا يك يا چند ستون در دل گزارش پركند،درعين حال مصالح ومواد خام بخشهاي ديگرگزارش راهم فراهم كند.
درزير بطور فشرده به مهمترين نكات مصاحبه در گزارش مي پردازيم.
گام نخست: براي اينكه بتوانيم مصاحبه هاي موفقي داشته باشيم،تابرگزيده هاي مصاحبه رادراندام گزارش خودبگنجانيم،بهتراست ببينيم خوانندگان چه پرسشهايي دارند.وتاچه اندازه اي ازموضوع آگاهي دارند.سپس بايدپرسشهايي مطرح كنيم،كه مردم تشنه ي دانستن آن هستند.ودراطراف آن كنجكاوي مي كنند.دراين راستا بهتر است،گزارشگر،مصاحبه ي خودراكه دربرگيرنده ي چند پرسش بهم پيوسته است را دريك قالب معين بريزدتا در هنگام مصاحبه گيج نشود.
گام دوم: پس از بررسي ومطالعه ي مقدماتي درباره ي موضوع ياسوژه ،لازم است،چند فرضيه بسازيد.
وبكوشيدباساختن چند پرسش براي هرفرضيه ،گزارش خود راازگونه پيشداوري شخصي وذهني پاك كنيد.واين فرضيه ها ميتواند تنها ذهني باشد،وبرروي كاغذ نيايد.راينگونه مصاحبه گزارشگربايد اسيرسكوت سكون نشود،پرسش كم نياورد،ازدل پاسخهاي طرف پرسش تازه بسازد.
مصاحبه ي پويا چيست؟ اينگونه مصاحبه براي مصاحبه هاي عاطفي،احساسي وحتا تحقيقي استفاده ميشود،كه پرسشهاي آن ازپيش در ذهن وياكاغذ ثبت نشده است،بلكه گزارشگربا استفاده از پرونده هاي آرشيووافرينش پرسشهاي غيرتكراري وغير معمول خودرا براي مصاحبه آماده كند.
موفقيت گزارشگردراينگونه مصاحبه بستگي به عوامل زير دارد.آمادگي قبلي گزارشگر،آگاهي اواز مصاحبه ي رواني،مهارت او درايجاد ارتباط نفوذي وعاطفي وايجاد اطمينان دراوازفضاي مصاحبهوپيامدهاي آن،لذت بخش كردن مصاحبه براي طرف،پرهيز گزارشگراز تندروي وكند روي،پيشگيري ازدرنگ بي موقع وپرحرفي دوطرف.

